Galerie Sztuki w Kielcach

W centrum województwa świętokrzyskiego znajduje się kilka godnych uwagi galerii sztuki. Pierwszym z nich jest Biuro Wystaw Artystycznych „Piwnice”, działające od ponad 30 lat. W swej siedzibie, w centrum miasta, prowadzi Galerię Piwnice, w której organizowanych jest wiele interesujących wystaw kieleckiego środowiska plastycznego, liczącego ponad stu artystów plastyków, a także twórców spoza województwa. Innym atrakcyjnym miejscem jest Galeria Fotografii ZPAF. Ciekawa jest Galeria Związku Polskich Artystów Plastyków. Prezentuje ona obrazy znanych kieleckich plastyków, między innymi. Małgorzaty Bieleckiej, Krzysztofa Jackowskiego, Marka Wawry, Zbigniewa Kurkowskiego. Należy również wspomnieć o Świętokrzyskiej Galerii Sztuki Współczesnej Zachęta oraz o Galeriii Sztuki Współczesnej Winda z wystawami czasowymi. Prezentowane były tam obrazy Kory Jackowskiej i Kamila Sipowicza, Aleksandra Jasina, Bartłomieja Michałowskiego. Warto zajrzeć również do Galeria Współczesnej Sztuki Sakralnej Dom Praczki, w której zbiorach znajdują się prace wybitnych polskich twórców takich jak między innymi jak Tadeusz Kantor, Władysław Hasior, Jerzy Nowosielski, Jerzy Bereś i Adam Czapla. Można tu oglądać rzeźby, obrazy, instalacje i fotografie. Obok ekspozycji stałej organizowane będą wystawy czasowe, sesje, spotkania, koncerty i przedstawienia dotyczące tematu sacrum.

Pałac Biskupów Krakowskich

Pałac Biskupów Krakowskich należy do zabytków najwyższej klasy (grupa 0). Wybudowano go w latach 1637-1644 z inicjatywy biskupa krakowskiego Jakuba Zadzika. Stanowi wspaniały przykład polskiej rezydencji z epoki Wazów. Jest dziełem włoskiego architekta Tomasza Poncina. Skrzydła boczne dobudowane zostały w I połowie XVIII w. według projektu Kacpra Bażanki. W końcu XVIII w. kieleckie dobra biskupów krakowskich zostały upaństwowione uchwałą Sejmu Wielkiego. Biskupi krakowscy mogli jednak zamieszkiwać w pałacu. Po powstaniu styczniowym władze rosyjskie przebudowały pałac. W 1866 r. rezydencja stała się siedzibą władz Guberni Kieleckiej. W 1914 roku budowla była siedzibą Komisariatu Wojsk Polskich w Kielcach, a przede wszystkim kwaterą Józefa Piłsudskiego. W 1939 r. uroczyście otwarto tam Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego. W 1971r. stał się siedzibą kieleckiego Muzeum Narodowego. Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego umieszczone jest na parterze pałacu. Reszta zabytkowych wnętrz nawiązuje do pierwotnego wystroju. W skrzydle północnym znajduje się Galeria Malarstwa Polskiego i Europejskiej Sztuki Zdobniczej od XVII do XX wieku. W czerwcu 2003 r. przy pałacu biskupów krakowskich uroczyście otwarto ogród włoski. Prace przy rekonstrukcji ogrodu trwały od lipca 2002 r. do maja 2003 roku.

Pałac Tomasza Zielińskiego

W centralnej części Kielc znajduje się Pałac Tomasza Zielińskiego. Powstał na terenie dawnego folwarku biskupiego. W 1847 roku Tomasz Zieliński, nowo mianowany naczelnik powiatu kieleckiego wydzierżawił budynki z terenu folwarku. Zamienił go w romantyczny kompleks pałacowo-ogrodowy. W latach 1851-56 wzniesiono tam między innymi ganek neorenesansowy oraz tzw. pałacyk składający się z dwóch baszt i oranżerii. Tomasz Zieleński był mecenasem wybijających się ponad przeciętną młodych ludzi, szczególnie artystów, między innymi Józefa Szernentowkiego, Franciszka Kostrzewskiego, Wojciecha Gersona, Januarego Suchodolskiego. Tomasz Zieliński urodził się w Krakowie 28 marca 1802 roku. Wcześnie osierociał. Był miłośnikiem dzieł sztuki i starożytności. 20 listopada 1825 roku ożenił się z córką warszawskiego drukarza, Tomasza Piętki, Teofila. Małżeństwo pozostało bezdzietne. Przynależał do Towarzystwa Patriotycznego. Zrobił jednak karierę urzędniczą. Formalnie służbista – Zieliński angażował się też niejednokrotnie w protegowanie osób politycznie skompromitowanych. 18 grudnia 1851 roku Zieliński otrzymał tytuł radcy dworu za gorliwość w służbie. Było to już jednak ostatnie wyróżnienie. Po tej dacie urzędnicza kariera Zielińskiego uległa wyraźnie zahamowaniu w wyniku uwikłania się w szereg niejasnych sytuacji. Zmarł 18 czerwca 1858 roku w pawilonie przeznaczonym dla artystów, w pokoju wychodzącym na park, dokąd kazał się przenieść w ostatnich tygodniach życia.

Cmentarz Stary w Kielcach

Cmentarz Stary jest najstarszym z kieleckich cmentarzy. Obszar Starego Cmentarza znajduje się pomiędzy ulicami: Ściegiennego, Sołtysiaka „Barabasza”, Kwasa, Mahometańską, jest to właściwie kompleks cmentarzy. Powstał około 1801-1805. Jest umiejscowiony na terenie byłego folwarku biskupiego Psiarnia, przy trakcie do Chmielnika. Cmentarz był wielokrotnie poszerzany (w latach 1818 w kierunku wschodnim, 1860-62 w stronę południa). Przebudowano go w latach1882-1884 według projektu Franciszka Kowalskiego. Od 1926 przestano go poszerzać i założono nowy cmentarz, gdzie odtąd chowani byli zmarli. Początkowo cmentarze: katolicki, ewangelicki i prawosławny stanowiły jeden kompleks terytorialny. W 1865 roku założono nowy, oddzielny cmentarz dla prawosławnych. Był przeznaczony głownie dla Rosjan, których w Kielcach w tych czasach była spora liczba. W 1980 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków w Kielcach uznał cmentarz Stary w Kielcach za zabytkowy. Ochroną objęty został układ przestrzenny, drzewostan oraz nagrobki i kaplice postawione do 1939 r. Wszystkie zmiany na terenie Starego Cmentarza muszą być uzgodnione z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w Kielcach, jak również z Dozorem Cmentarza. Jest to jeden z ciekawszych zabytków, wartych zobaczenia na terenie Kielc.

Dom Jana Długosza

W Sandomierzu znajduję się XV wieczny budynek ufundowany przez Jana Długosza, otwarty dla potrzeb księży mansjonarzy, którzy przez wieki, aż do kasaty w XIX w. pełnili służbę Bożą w kolegiacie sandomierskiej. W obiekcie tym przechowywane są bogate zbiory malarstwa, rzeźby, rzemiosła artystycznego. Dom Długosza został wybudowany przez mistrza Jana z Krakowa w stylu późnogotyckim. Znajduje się na nim ozdobna tablica erekcyjna z herbem Długosza Wieniawą, opatrzona datą 1476. Kiedy w XIX wieku budynek popadł w ruinę, staraniem ks. Józefa Rokosznego (zmarłego w roku 1931) i ks. Jana Wiśniewskiego (zmarłego w roku 1943) zbiory zostały przeniesione do Muzeum Diecezjalnego. W latach 1934–1936 rozpoczęto gruntowną restaurację budynku. W 1936 r. kiedy Muzeum Seminarium Duchownego zostało zamknięte, jego zbiory przeniesiono do odnowionego z inicjatywy biskupa Włodzimierza Jasińskiego i przystosowanego do potrzeb ekspozycyjnych Domu Długosza. Muzeum wyposażone zostało w zabytki związane z przeszłością diecezji. Ofiarowywano też pamiątki przechowywane w zbiorach rodzinnych oraz przypadkowe znaleziska. Obecnie ekspozycja urządzona jest w siedmiu salach. Znajdziemy w nich wspaniałe obrazy Matki Boskiej i świętych, tekstylne wspaniałości z dawnych wieków, portrety trumienne, romańskie figurki, elementy zdobnicze i rzeźby sakralne, Bibliotekę Ksiąg Drzewnych oraz mnóstwo innych pamiątek i dzieł sztuki. Miejsce to jest prawdziwą atrakcją dla konesera sztuki sakralnej.

Od Wyższej Szkoły Pedagogicznej do Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach

W 29 września 1973 roku Wyższa Szkoła Nauczycielska w Kielcach została przekształcona w Wyższą Szkołę Pedagogiczną. Prowadziła 14 kierunków dziennych i zaocznych studiów magisterskich. Nowością było wprowadzenie obowiązkowych zajęć z wychowania fizycznego. 7 września 1979 roku szkoła została nazwana imieniem Jana Kochanowskiego. W 1980 roku powołano pierwsze kierunki studiów podyplomowych. Od sezonu 1981/1982 stworzono Wydział Zamiejscowy WSP w Piotrkowie Trybunalskim. Od 1992 roku działał tam już Wydział Zarządzania i Administracji, który zaczął kształcić na dwóch kierunkach: zarządzanie i marketing oraz politologia. Pierwszym dziekanem i faktycznym jego twórcą został dr hab. Ryszard Czarny. W roku 1997 wydział zamiejscowy w Piotrkowie zamieniono w filię tejże uczelni. Od 2000 roku WSP nadano tytuł Akademii Świętokrzyskiej im. Jana Kochanowskiego. W roku 2004 uczelnia włączyła się w międzynarodowy program SOCRATES/ERASMUS oraz Europejski System Transferu Punktów ECTS. 23 stycznia 2008 roku Sejm RP przyjął ustawę o powołaniu Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach. Na mocy ustawy od 1 października 2011 roku Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy Jana Kochanowskiego w Kielcach stał się uniwersytetem klasycznym. Pełna nazwa brzmi Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach.

Początki Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach

Historia Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach sięgają końca lat sześćdziesiątych. 19 czerwca 1969 r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrów powołano tam Wyższą Szkołę Nauczycielską. Miała ona przygotować kadrę nauczycielską do szerzenia oświaty na terenie województwa kieleckiego. Powstanie szkoły poprzedziło powołanie w połowie kwietnia tego roku specjalnego Komitetu Organizacyjnego. 1 lipca 1969 roku Ministerstwo mianowało pierwszego rektora Wyższej Szkoły Nauczycielskiej. Został nim były pracownik naukowy Instytutu Pedagogiki w Warszawie doc. dr Tadeusz Malinowski. Szkoła nie nadawała stopni naukowych, lecz zawodowe. W tych czasach w Polsce było 12 uczelni pedagogicznych. Uruchamiano w nich takie kierunki studiów, które najbardziej odpowiadały masowemu zapotrzebowaniu szkolnictwa podstawowego w danym województwie. W Kielcach otwarto: Wydział Humanistyczny z zakładami: Filologii Polskiej, Filologii Rosyjskiej i Historii, Wydział Przyrodniczy z zakładami: Matematyki, Fizyki, Chemii i Geografii i Wydział Pedagogiczny z zakładami: Pedagogiki, Psychologii oraz Nauczania Początkowego. W pierwszym roku akademickim uczelnia miała 35 nauczycieli ( w tym 9 doktorów) i rozpoczęło na niej studia 335 osób. W 1973 roku Wyższa Szkoła Nauczycielska została przekształcona w Wyższą Szkołę Pedagogiczną. Obecnie posiada ona status uniwersytetu i nosi nazwę: Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach. Swojej działalności naukowo-edukacyjnej nie ogranicza wyłącznie do Kielc , wykracza poza macierzystą placówką na odleglejsze tereny- ma swoją filię w Piotrkowie Trybunalskim.

Łysica – najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich

Łysica jest najwyższym szczytem Gór Świętokrzyskich. Jej wysokość wynosi 612 m n.p.m. Znajduje się w obszarze ścisłej ochrony Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Potocznie grzbiet nazywa się Górą Świętej Katarzyny. Masyw posiada dwa wyraźne wierzchołki. Pierwszy nazywany jest Skałą Agaty lub Zamczyskiem. Na drugim postawiony jest Krzyż, replika z 1930 roku. Góra jest zbudowana z kwarcytów i łupków kambryjskich. Od strony północnej i południowej szczyt otaczają gołoborza. Porośnięta jest lasem jodłowo-bukowym. Przez Łysicę wiedzie czerwony szlak turystyczny im.Edmunda Massalskiego: z Gołoszyc do Kuźniaków. Łysica jest najniższym szczytem należącym do Korony Polskich Gór. U jej wzniesienia znajduje się Klasztor Bernardynek w miejscowości Święta Katarzyna, zwanej przez miejscowych Kaśką. Od klasztoru na szczyt idzie się około 40 minut. Fauna występująca na Łysicy to gnieżdżące się tam orliki krzykliwe, krogulce i kobuzy. Podania mówią, że u podnóża Łysicy istniała kiedyś pogańska świątynia, na miejscu której obecnie znajduje się klasztor sióstr bernardynek. Ze względu na to iż Łysica ma tylko 612 m n.p.m. jest nie tylko atrakcją turystyczną, ale również szczytem łatwym do zdobycia, nawet dla osób mało wprawionych w wspinaczce górskiej. Śmiało można od niej zacząć zdobywanie polskich szczytów.

67 lat od pogromu Żydów w Kielcach

W tym roku minęła 67 rocznica pogromu kieleckiego, kiedy to Polacy zamordowali w biały dzień około 40 osób. W odpowiedzi kielczanie, władze samorządowe oraz Żydzi z różnych krajów świata uczcili w Kielcach pamięć ofiar pogromu kieleckiego z 4 lipca 1946 roku. Oprócz władz miasta, wziął w nich udział ambasador Izraela w Polsce Zvi Rav-Ner oraz naczelny rabin Polski Michael Schudrich. W latach 80 temat pogromu był jedną z białych plam w polskiej historii, a tematyka żydowska była prawie nieobecna w podręcznikach i w mediach. Jednak nawet w czasie tej dekady źródła historyczne mówiły o antysemityzmie Polaków i wręcz obojętności i zachęcaniu przez władze komunistyczne do tego typu działań. Zgodnie z ustaleniami IPN, w czasie pogromu kieleckiego zginęło 37 osób narodowości żydowskiej (35 zostało rannych) i troje Polaków. Tego dnia w Kielcach i okolicach miały miejsce również inne zajścia, w których pokrzywdzonymi stali się obywatele narodowości żydowskiej. Bezkarnie, na tle rabunkowym, zamordowano mieszkankę Kielc pochodzenia żydowskiego Reginę Fisz i jej kilkutygodniowe dziecko. Prześladowania ludności żydowskiej zaczęły się od plotki o rzekomym porwaniu i przetrzymywaniu polskiego chłopca przez Żydów. Jednak później okazało się,że historia ta została wymyślona najprawdopodobniej przez samego chłopca, w celu uniknięcia kary za samowolne oddalenie się z domu. Są jednak poglądy, mówiące o celowym zainspirowaniu pogromu kieleckiego przez Urząd Bezpieczeństwa – w celu odwrócenia uwagi od sfałszowanego przez władze referendum.

Legenda o powstaniu nazwy Góry Świętokrzyskie

Legenda sięga czasu panowania Bolesława Chrobrego. Do dworu myśliwskiego w Kielcach zaproszony został królewicz węgierski Emeryk. Przed wyjazdem pobłogosławił go król węgierski Stefan, co miało zapewnić królewiczowi ochronę na drodze. Oprócz błogosławieństwa dostał relikwię Krzyża Świętego. Na miejscu wraz ze swoją świtą wybrał się na polowanie. Królewicz wyprzedził jednak orszak i chociaż polowanie się już skończyło, on wypatrując zwierzyny jechał dalej. Nagle ujrzał jelenia, który spłoszył się i zaczął uciekać. Tropionemu zwierzęciu w końcu poroże zaplątało się w gałęzie. Emeryk już chciał ustrzelić zwierzynę, ale w wieńcu jelenia ujrzał świetlisty krzyż. Wtem postać jelenia zniknęła. Wtedy królewicz uświadomił sobie, że jest sam w lesie. Zbliżał się wieczór. Przestraszony książę zaczął dąć w róg, ale odpowiedziała mu tylko cisza. Nagle w świetle i blasku pojawił się anioł i kazał jechać za sobą. Zaproponował mu umowę, zgodnie z którą wyprowadzi go do ludzi, a w zamian Emeryk da im to co ma najcenniejszego. W ciemności dotarli do drewnianego klasztoru. Wędrowcem zajęli się mnisi, który w zamian za pomoc obiecał dać im relikwię Świętego Krzyża. Po kilku dniach królewicz przyjechał do opactwa w towarzystwie biskupa krakowskiego, który złożył relikwię w drewnianej kaplicy zakonników. Odtąd zaczęły się pielgrzymki do tego miejsca, które szybko stało się słynnym miejscem kultu, a Bolesław Chrobry ufundował zakonnikom kościół z klasztorem. Od relikwii Krzyża Świętego nazwano klasztor i góry.